Please wait...

Dizdeki Sinsi Tehlike: Ön Diz Ağrısı

13055950_1250350668311735_2005151741641864894_o.jpg

Diz eklemi kompleks bir anatomik yapıya sahiptir. Temel olarak birbiri ile bağlantılı üç eklem yüzü mevcuttur. Günlük yaşam temposu içinde diz ekleminin rolü tartışılmaz bir öneme sahiptir. Özelikle taşıt sayının artması ve günlük yaşam temposu zamanla yürüyüşün azalmasına neden olmaktadır.

Yürüyüş ve hareketin azalması ile oluşan sağlık problemlerini çözmek adına kendimizi düzensiz yapılan egzersiz ve spor faaliyetlerine bizleri sürüklemektedir. Bu anlamda spor yaralanmaları son yıllarda giderek artmaktadır. Spor yaralanmalarında da diz eklemi sık etkilenir. Spor dışı ortopedi servislerine başvurularda da diz eklem şikayetleri çoğunluğu oluşturur. Özellikle ön diz ağrısı bu başvurularda sık görülen bir ortopedik şikayettir.

Ön diz ağrısı oluşturan sebepler arasında en yaygın görüleni kondromalazi patella adını verdiğimiz rahatsızlıktır. Dizimizin ön kısmında, özellikle diz kapağı üzerinde ve etrafında belirgin olan künt vasıflı ve acı tarzı ağrı, sıklıkla koşu, çökme kalkma veya merdiven inip çıkarken artış gösterir. Uzun sure oturma sonrası ayağı kalktığımızda da duyduğumuz ağrının çoğunlukla da nedeni kondromalazi patelladır. Dizde birçok problem ile karistirilir bazen yanlis tedavilere yol açabilir. Soğuk uygulama ve dinlenme gibi basit tedavilerle ağrı hastaların çoğunda geçici bir rahatlama sağlar. Buradaki önemli nokta ağrı bir kaç gün içinde geçmemesi halinde tıbbi yardım almak gerekir.

 

Kondromalazi patella diz kapağının arka yüzeyindeki kartilaj yapısının yumuşaması ve bozulmasıdır. Bu durum genç hastalarda görülebildiği gibi erişkin hasta grubunda da sıktır. Bu konu da en şanslı grup bitmek tükenmek bilmeyen enerji ve hareketleri ile çoğunlukla neşe kaynağımız çocuklarımızdır. Kondromalazi patelladan kaynaklanan ağrı birçok diz problem ile karışır. Hastaların bir kısmı ayırıcı tanı yetersizliğine veya eksikliğine bağlı olarak değişik merkezlerde farklı tanılarla tedaviler alabilir. Bu tedaviler sonrasında hastaların tedavi memnuniyetinin azaltan nedenlerin de büyük bir kısmında karşımıza kondromalazi patella çıkabilir.

Buradan da anlaşılacağı gibi düzenli hareket varsa kondromalazi patella ile karşılaşmamız ancak atletik bireylerde ve sporcularda uygulanan yanlış antrenman programları ve düzensiz sportif faaliyetlerden kaynaklanmaktadir. Düzenli sporun bırakılması da bu klinik tabloya zamanla neden olabilir. Kondromalazi patella birçok diz içi problem ile birliktelik gösterdiği gibi bu problemlerden kaynaklanan sıkıntıları da artırabilir. Yumuşamış ve fizyolojik vasfını kaybetmiş eklem kıkırdağı tedavi edilmezse günlük yaşamımızdaki ve spor esnasındaki faaliyetlerimiz esnasında zarar görebileceği gibi zamanla tekrarlayan diz hareketleri ile aşınmalara açık hale gelir.

Kondromalazi belirtileri olan özelikle sporcuların bir kaç gün antrenman programlarına ara vermesi iyi sonuçlar sağlayabilirken diğer hastalarda dinlenmek ağrıyı geçirmeyecektir. Zamanla hastalar diz hareketleri esnasında diz ekleminden gıcırdama, takılma, kütleme sesi gibi ek şikayetler tarif ederken bu aşamada hastaların ağrı şiddeti artmıştır. Bunun nedeni normalde diz kapağı diz eklemi üzerinde yerleşir ve dizimizi büktüğümüzde bu hareket diz kapağımızın uyluk kemiğimize ait eklem yüzeyinden kaymasına neden olur. Bu kayma esnasında diz kapağımız, bacak ve uyluk kemiğimize yapışan kas tendon ve bağ yapıları rol alır. Bu yapıların uyumlu hareketinin bozulması diz kapağımızdaki eklem yüzünün savsak hareketine ve kemik yapılar ile sürtünmesine yol açar. Bu sürtünme diz kapağının aşınmasına yola açacaktır. Bazen diz kapağının uygunsuzlugu kondromalazi patella oluşmasına zemin hazırlar. Diz kapağındaki bu uygun olmayan hareketler, doğuştan kaynaklı bir diz eklemi ile diz kapağı arasındaki uyum bozukluğu, zayıflamış uyluğun ön ve arka grup kasları(hamstring ve quadriceps kası vb ), uyluğun iç ve dışında yer alan kasların kuvvet dengesinin bozulması (abdüktör ve adductor kaslar arasında), kayak, koşu ve zıplama gibi diz eklemine tekrarlayan stress ve yükler olabilir.

Tanida röntgen ve MRI tetkikleri ile diğer ön diz ağrısı oluşturan nedenlerin ayırıcı tanısı yapılır. Kesin tanı MRI veya artroskopi esnasında eklemde yumuşamanın muayenesi ile konulurken fizik muayene ve hasta yakınmaları en az radyolojik incelemeler kadar önemlidir.

Kondromalazi patella tedavisinde en önemli nokta diz kapağı ve eklemi üzerindeki basıncı azaltmaktır. Eklem istirahati, eklemin stabil hale getirmek ve soğuk uygulama tedavinin ilk basamağıdır. Bu süreç içinde kullanılacak antienflamatuvar ilaçlar gerek ağrının azaltılması gerekse eklem etrafındaki enflamasyonun giderilmesinde önemlidir. Tüm bunların yanında kondromalazi patellanın tedavisinde uyluk adalelerinin kuvvetlendirilmesi (quadriceps, hamstring, abdüktör ve addüktör adeleler) ve bu kuvvetlendirme egzersizlerde kas grupları arasında dengenin sağlanmasıda vardir. Kas dengesinin sağlanması dizde anatomik dizilimin bozulmasını engelleyecektir. Bu diz eklemi üzerine yük verilmeden yapılacak selesi yüksek kondisyon bisikleti sürmek veya yüzme tavsiye edilir. Bunun yanında “izometrik egzersizler” adı verilen kaslarımızı gevşetip sıkmak şeklinde yapılacak egzersizler kas gücünü arttırma ve kartilajı besleyen yapıların kanlanmasını yönünden faydalıdır.

Hastalarda en son aşama artroskopik müdahalelerdir. Fakat kondromalazi patella oluşumunda önemli olduğu düşünülen anatomik bozuklukların düzeltilmesi anlamında bazı durumlarda cerrahi ilk basamak tedavi de olabilir.

Kondromalazi patella problem yapamamak adına alabileceğimiz önlemler arasında hareket kabiliyetimizin azalmaması adına kilo kontrolü, düzenli egzersiz veya yürüyüşler, kartilaj yapısına katılan vitamin ve minerallerin diyetimizde kullanılması, ayak yapımıza uygun esnek tabanlı ayakkabılar giyilmesi yer alır. Bilinçli yapılan programlı ve düzenli sporlar ve bunların uygun ekipman ile yapılması spor sakatlıklarını önlediği gibi kondromalazi patellanın da oluşumunu engelleyecektir. Günlük ve iş yaşamımızda uzun oturuşların kısa molalar ile bölünmesi, uzun araba sürüşlerinde kısa molaların verilmesi trafiğin yoğun olduğu şehirlerde sık fren ve debriyaja basmadan kaynaklanan diz stresinin otomatik vites araba kullanımı diğer önleyici detaylardır. Yumuşak zeminde açık havada yapılacak yürüyüşler için fırsatlar oluşturulabilir Unutmayalım ki kondromalazi patella ön diz ağrısı oluşturan en sık görülen sağlık problemidir. Bu ağrılar sağlığımız kadar günlük aktivitelerimizi ve yaşamımızdaki birçok faaliyetimizi etkiler. Kondromalazi patellada en önemli sıkıntı eklemin yumuşaması olduğu için yumuşamış eklem travmalara karşı zayıftır. Bu durumda ilerleyen yaşlarda daha büyük ve ağır tedaviler gerektiren eklem sıkıntıları için risk artmıştır.

Copyright 2017. Her Hakkı Saklıdır.