Aşil Rüptür

Aşil tendon rüptürü ayak bileği bölgesinde en çok görülen tendon yaralanmasıdır. Özellikle orta yaş erkeklerde sık görülür.

Aşil tendon insan vücudundaki en güçlü ve kalın tendondur. Çoğunlukla kopma, tendonun topuk kemiğine (kalkaneus) yapıştığı yerin yaklaşık 3-4 cm üst kısmında olur. Daha az sıklıkla da topuk kemiğine yapıştığı yerden olur ki bu daha ciddi bir sakatlıktır.

Neden Olur?

  • Sportif aktiviteler (özellikle futbol ve atletizm)
  • Ayağın ani bir şekilde yukarı-aşağı doğru zorlanması
  • Aşırı kullanım
  • Tendonun kendi yapısındakiyaş alma ile oluşan  değişiklikler
  • Tendonun tutunma yeri olan topuk kemiğine (kalkaneus) yakın bölgedeki hipovasküler alan (kanlanmanın az olduğu bölge)

Risk Faktörleri

  • Sigara (Sigara dokularda mikrovasküler bozukluklara yol açarak tendonun dolaşımını bozar ve yaralanmaya yol açar.)
  • İleri yaş (Yaş ilerledikçe tendon kalınlığı artar. Kalınlık artışı aşil tendon yırtığı için risk faktörüdür.)
  • Kortikosteroidler
  • Cinsiyet
  • Vücut Ağırlığı
  • Şeker Hastalığı

Belirtileri

  • Şişlik
  • Ağrı ve Sızlama
  • Bacakta His Kaybı
  • Tendon Bölgesinde Hassasiyet
  • Parmak Ucuna Yükselememek

Tanı

  • Hastalar genelde arkalarından birinin tekme attığını ya da darbe aldıklarını düşünerek kliniğe başvurur. Bu şikayetlere bazen “kopma sesinin” duyulması da eşlik edebilir. Tanı, şikayetleri olan hastanın ortopedik muayenesi ve röntgen, ultrason, MR gibi görüntüleme yöntemleriyle tespit edilmektedir.
  • Aynı zamanda Thomas testi adı verilen bir test ile de yırtık olup olmadığı tespit edilebilmektedir. Aşil tendonu yırtığının teşhisi için bacak sıkıldığında ayağın hareket etmemesi durumu (Thomas Testi) ipucu verebilmektedir.

Tedavi Yöntemleri

  • Açık Cerrahi: Tendon tamamen ortaya çıkarılır kopmuş uçlar tekrar uç uca getirilerek tamir edilir. Genelde biz kliniğimizde ilk bu yöntemi tercih etmekteyiz.
  • Minimal İnvaziv Yöntem

Konservatif Yöntemler

  • Diz Altı ya da Diz Üstü Alçı İle İmmobilizasyon: Ayak aşağı bakacak şekilde immobilize edilerek kopan tendon uçlarının iyileşmesi sağlanır. Yaralanmayı izleyen ilk 48 saatte yapılan alçı tedavisinin sonuçları iyi seçilmiş hastalarda yüz güldürücü olabilir. Ancak 1 haftadan fazla gecikmelerde konservatif tedavi çok etkili değildir ve tekrar kopma olasılığı yüksektir. Bu yöntem çoğunlukla ileri yaşta, aktif spor yapmayan, beraberinde ek hastalığı olan düşük aktiviteli hastalarda daha çok seçilir. PRP ile birlikte kullanıldığında efektif bir tedavi yöntemidir.
  • Fizik Tedavi: Aşil tendon rüptürü tedavisinde ağrıyı azaltmak için istirahat, soğuk uygulama, TENS kullanılır. Topuğu yükseltecek destekler tendona binen yükü ve ağrıyı azaltır. Hastaya egzersiz olarak, havluyla gastrosoleus kasını germe, yan yatışta bacak kaldırma, topuk yükseltme, tek ayak üstünde denge çalışma, merdiven inip çıkma verilir.