Menisküs Nedir

meniskus meniscus

Menisküs Nedir?

Menisküs, uyluk kemiği (femur) ve kaval kemiği (tibia) arasında yer alan C şeklinde bir yapıdır. Vücudumuzda her iki dizde ikişer adet menisküs yer alır. Menisküsler kaval kemiğine bağ dokusu ile tutunurlar. Kemiğin yaklaşık 1/3 -1/2 sini kaplar. İç ve dış menisküs olmak üzere ikiye ayrılırlar. Yerleşim yerine göre kanlanması ve yaralanma mekanizmasında farklılıklar meydana gelir.

MENİSKÜSLERİN GÖREVİ NEDİR?

  1. Kemik dokusunun aşınmasını, yıpranmasını ve eklem yapısının zarar görmesini engeller.
  2. Diz ekleminin stabilizasyonunda önemli rol oynar.
  3. Ekleme binen yüklerin dağıtılmasında rol oynar.
  4. Ekleme gelen şok(darbe) emilimi sağlar.
  5. Diz ekleminde yüzeyler arasında uyum sağlar.
  6. Diz ekleminin hareketliliğinde kayganlık sağlar.

MENİSKÜS YARALANMASI KİMLERDE GÖRÜLÜR?

  1. Diz yaralanmaları içerisinde en sık görülen vakalardan biridir. Gençlerde ve ileri yaş gruplarında farklı şekillerde meydana gelir. Menisküs yaralanmalarına erkek bireylerde daha sık rastlanmaktadır. Nedeni ise yapılan sporun daha agresif ve yüklenmenin fazla olmasıdır. Erkekler kadar kadınlar da yaralanmaya yatkındır.
  2. Travmatik(Akut) menisküs yırtıkları: Travmalar, darbeler, ani yön değiştirmeler, spor branşları vb. Genç erişkin bireylerde daha çok görülür.
  3. Dejeneratif menisküs yırtıkları: 50 yaş ve üzeri yaş gruplarında daha sık görülür. Nedeni ise yıllar ilerledikçe menisküsün esnekliğini ve sağlamlığını kaybetmesidir. Bu sebeple dejenere olur ve örneğin basit bir çömelme hareketi ile yırtık oluşur. Sadece ileri yaşla görülmez. Genç sporcularda da birçok nedene bağlı dejeneratif menisküs yırtıkları görülebilir.
  4. Temaslı spor branşları, temassız spor branşları, futbol, basketbol, güreş ve tenis sporu yapanlarda ayak sabitken gövdenin dönmesini içeren branşlarda çok sık karşılaşılır. Sadece spor branşlarında karşımıza çıkmaz. Özellikle çok sık diz üstü duran meslek gruplarında da menisküs yaralanmaları meydana gelir.

MENİSKÜS YIRTIĞI NASIL OLUŞUR?

Uyluk kemiği (femur) ile Kaval kemiği (tibia) ile arasındaki uyumsuzluklar, ani hareketlerden ve  eklem yüzeyinin ileri geri kayma hareketlerinden  kaynaklanır.

Menisküs yırtıkları, Travmatik ve Dejeneratif menisküs yırtıkları olarak ikiye ayrılmaktadır.

En sık en sık karşılaşılan yaralanma mekanizması ayak yere sabitken gövdenin diz üzerinde dönmesi ile oluşur.

MENİSKÜS YIRTIKLARININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

  1. Yırtık meydana gelirken, ani bir ağrı ve batma hisseder. Ağrı dizin iç ya da dış kısmında belirginleşir.
  2. Hareketle şiddetlenen ağrı, özellikle çömelme hareketi sırasında artan ağrı olur.
  3. Yırtıkların tiplerine ve menisküsün eklem yüzeyinde yer değiştirmesine bağlı olarak takılma ya da kilitlenme tarzında mekanik belirtiler görülür.
  4. Eklemde meydana gelen şişlik ve eklem hareket açıklığında kısıtlılıklar görülür.
  5. Belirtiler ilk zamanlarda çok fazla hissedilmez. Özellikle sporcuların müsabakayı sürdürdükleri görülür. Fakat başka yaralanmaların meydana gelmesinde büyük risk ortaya çıkar. 

MENİSKÜS YIRTIKLARI NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Tıbbi teşhis, öykü ve fiziksel muayeneyle yapılır. Doktorunuza, yaralanmanın nasıl meydana geldiğini detaylı bir şekilde anlatmanız gerekiyor. Diz ekleminin fiziksel muayenesi sırasında, yaralanma sırasında zarar gören diğer dokuların kontrolü yapılır. Detaylı bir öykü ve fiziksel muayene yapıldıktan sonra tanının büyük bir kısmı tamamlanmış olur. Tanıyı desteklemek için manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemi kullanılır, ancak her zaman doğru sonuçlar vermez. Bu nedenle hastanın öyküsü ve fiziksel muayenesinde verdiği bulgular teşhisin konulmasında daha büyük öneme sahiptir. Teşhis hala netleşmediyse, artroskopik yöntem diğer bir seçenektir.

MENİSKÜS YIRTIKLARINDA TEDAVİ SEÇENEKLERİ NELERDİR?

Tedavi yırtığın yerine ve derecesine göre değişiklik gösterir. Planlama yapılırken bireyin yaşı, mesleği, yaptığı spor aktiviteleri, günlük aktiviteleri gibi faktörlere bağlı olarak uygun tedavi yöntemi seçilmelidir. 

Tedavi seçenekleri temel olarak ikiye ayrılır.

1. Konservatif tedavi:

Bütün menisküs yırtıklarında ameliyat gerekmez. Konservatif tedavi de önemli bir seçenektir. Genç erişkin bireylerde özellikle sporcularda akut yırtıklarda konservatif tedavi nadir de olsa başarılıdır. Konservatif tedavi cerrahi öncesi ve cerrahi sonrasında da tercih edilmelidir.

Cerrahi öncesi rehabilitasyonlarda bireyi ameliyat sonrasındaki döneme hazırlamak önemli bir rol oynar.

Diz ekleminde meydana ödemin giderilmesinde, çevre dokuların kuvvetlendirilip ekleme binen yükün azaltılmasında, diz ekleminin hareketlerinin yeniden kazandırılmasında ve semptomların azaltılmasında rehabilitasyon önemli bir yere sahiptir.

Rehabilitasyon programının içeriği: Akut döneme yönelik yöntemler (manuel terapi,buz, elevasyon, kompresyon) , Kuvvet egzersizleri, eklem mobilizasyon teknikleri, denge, esneklik vb. tedavi seçeneklerini içermelidir.

2. Cerrahi yöntemler:

Menisküs yaralanmalarında tercih edilen ilk seçenekler arasında onarım yer alır. Menisküs yapısı nedeniyle kanlanması iyi olmayan yapıdır ve bu nedenle iyileşme yeteneği yüksek değildir. Tedavide kullanılan üç cerrahi yöntem vardır.
a.1 – Menisektomi yöntemi menisküsün alınması şeklinde gerçekleşir.
a.2 – Menisküsün korunması yani tamir edilmesi en çok tercih edilen cerrahi yöntemlerdendir.
a.3 – Menisküs transplantasyonu veya Skafold adı verilen bir yapının menisküs yerine konulması da cerrahi tedavi seçenekleri arasındadır.

İletişim sayfasından detaylı bilgi ve randevu alabilirsiniz.

Uyarı! Gereksiz, yetersiz veya aşırı tedaviden kaçınılması gerekmektedir aksi takdirde hastaya daha fazla sorun çıkarabilmektedir.